چست لید چیست؟ راهنمای ساده چسباندن درست الکترود نوار قلب

الکترود نوار قلب که بیشتر با نام چست لید شناخته می‌شود، برچسب کوچک یک‌بارمصرفی است که سیگنال الکتریکی قلب را از روی پوست می‌گیرد و به کابل دستگاه نوار قلب (ECG)، هولتر یا مانیتور بیمار می‌رساند. روی بیشتر چست لیدها یک دکمه فلزی فشاری (اسنپ) هست که سر کابل روی آن جا می‌افتد و زیر آن ژل رسانایی قرار دارد که تماس الکترود با پوست را بهتر می‌کند.

چست لید کجا استفاده می‌شود؟

• گرفتن نوار قلب در مطب، درمانگاه و اورژانس
• هولتر قلب که ریتم قلب را معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت ثبت می‌کند
• مانیتورینگ قلب بیماران بستری و هنگام عمل جراحی
• تست ورزش قلب

آماده کردن پوست؛ مهم‌ترین قدم

بخش بزرگی از نویز و خطای نوار قلب به خاطر آماده نبودن پوست است، نه خود الکترود. پیش از چسباندن این کارها را انجام دهید:

1. اگر در محل موی زیادی هست، آن را با قیچی یا ماشین اصلاح کوتاه کنید.
2. پوست را با آب و صابون تمیز کنید تا چربی، کرم و عرق پاک شود.
3. صبر کنید پوست کاملاً خشک شود؛ الکترود روی پوست خیس یا چرب خوب نمی‌چسبد.
4. الکترود را روی پوست زخمی، ملتهب یا روی استخوان برجسته نچسبانید.

روش درست چسباندن

• پاکت الکترود را درست پیش از استفاده باز کنید و بقیه را در همان پاکت بسته نگه دارید تا ژلشان خشک نشود.
• الکترود را از لبه یا زبانه‌اش بگیرید و به ژل وسط آن دست نزنید.
• بهتر است سر کابل را پیش از چسباندن به دکمه الکترود وصل کنید تا برای جا انداختن آن به سینه بیمار فشار نیاید.
• الکترود را روی پوست بگذارید و دور تا دور لبه چسب را با انگشت صاف کنید؛ روی خود ژل فشار زیادی نیاورید.
• کابل‌ها را طوری مرتب کنید که وزنشان الکترود را نکشد.

جای الکترودهای سینه‌ای در نوار قلب ۱۲ لید

در نوار قلب استاندارد، شش الکترود سینه‌ای (V1 تا V6) این‌طور قرار می‌گیرند:

• V1: فضای بین‌دنده‌ای چهارم، کنار راست جناغ سینه
• V2: فضای بین‌دنده‌ای چهارم، کنار چپ جناغ سینه
• V3: وسط فاصله V2 و V4
• V4: فضای بین‌دنده‌ای پنجم، روی خط وسط ترقوه چپ
• V5: هم‌سطح V4، روی خط جلوی زیر بغل چپ
• V6: هم‌سطح V4، روی خط وسط زیر بغل چپ

جای الکترودهای هولتر و مانیتور به مدل دستگاه بستگی دارد؛ در این موارد از راهنمای دستگاه یا دستور کادر درمان پیروی کنید. اگر قرار است نوار قلب بیمار با نوار قبلی مقایسه شود، الکترودها هر بار باید در همان نقاط استاندارد قرار بگیرند.

علت‌های رایج نویز و خطا در نوار قلب

• الکترود شل شده یا لبه‌اش از پوست جدا شده
• ژل الکترود خشک شده، چون پاکت مدت‌ها باز مانده یا تاریخ مصرف گذشته
• حرکت، لرز، سرما یا صحبت بیمار هنگام ثبت نوار
• کشیده شدن کابل‌ها یا تماس کابل با فلز تخت
• استفاده هم‌زمان از الکترودهای مدل‌های مختلف روی یک بیمار؛ بهتر است همه الکترودها از یک نوع باشند

نکته‌های ایمنی و نگهداری

• چست لید یک‌بارمصرف است؛ آن را دوباره یا برای بیمار دیگر استفاده نکنید.
• در هولتر یا مانیتورینگ طولانی، اگر پوست زیر الکترود قرمز، خارش‌دار یا تاول‌زده شد، به کادر درمان اطلاع دهید تا جای الکترود عوض شود.
• برای جدا کردن، پوست را با یک دست نگه دارید و الکترود را آرام و نزدیک به سطح پوست بکشید.
• پاکت‌ها را در جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم آفتاب نگه دارید و به تاریخ انقضا دقت کنید.

هنگام خرید به چه چیزی توجه کنیم؟

• نوع اتصال: دکمه فشاری (اسنپ) رایج‌ترین نوع است؛ مطمئن شوید با سر کابل دستگاه شما جور است.
• نوع کاربرد: برای نوار قلب کوتاه، الکترود معمولی کافی است؛ برای هولتر و مانیتورینگ طولانی، چسبندگی محکم و سازگاری با پوست اهمیت بیشتری دارد.
• تاریخ انقضا و سالم بودن پاکت: ژل الکترود با گذشت زمان یا باز ماندن پاکت خشک می‌شود.

تهیه چست لید از نوید طب یزد

چست لید دنا و چست لید اوسینا هر دو الکترود سینه‌ای یک‌بارمصرف با دکمه فشاری هستند و برای نوار قلب و هولتر مناسب‌اند. همه مدل‌ها را در دسته چست لید ببینید. این مقاله راهنمای عمومی است و تفسیر نوار قلب و تصمیم درمانی بر عهده پزشک است.